سخنرانی دقیقا یعنی چه؟

معمولا وقتی صحبت از سخنرانی و فن بیان می شود، در ذهن افراد عکس یک میکروفن یادآوری می شود و ذهنشان می رود سمینار و سخنرانی مقابل صدها و هزاران نفر و…

وقتی صحبت از سخنرانی می شود…

امروز در دنیایی هستیم که بشر در طول عمرش برای اولین بار به بیشترین حجم اطلاعات دست پیدا کرده است. ما در طول روز به اتفاقاتی بر می خوریم که دوست داریم آن ها را برای دیگران تعریف کنیم. خیلی متن ها می خوانیم که دوست داریم به خانواده، دوستان و آشنایانمان هم اطلاع رسانی کنیم. می خواهیم در جمع فامیل یا دوستانمان صحبت کنیم و…
برای اینکه بتوانیم اطلاعاتی که می خوانیم و یاد می گیریم را به دیگران منتقل کنیم، به فنون فن بیان و سخنوری نیاز داریم.

پس وقتی که از سخنرانی صحبت می کنیم منظور هر تعاملی است که بین انسان ها ایجاد می شود. چه ۲ نفر، چه ۳۰نفر یا صدها و هزاران نفر. هرکدام نوعی از سخنرانی هستند.

من که کسی را نمی شناسم که سال ها تنهای تنها در خانه ای بنشیند. درب ها را قفل کند. پرده ها را بکشد. با هیچ کس دیدار نداشته باشد. تلفن و موبایل و هرگونه وسایل ارتباطی دیگر را هم از دسترس خارج کند. شما می شناسید؟؟!
انسان برای ساختن زندگی ایده آلش به ارتباط گرفتن نیاز دارد. به تعامل با جامعه نیاز دارد و برای هر نوع ارتباط به فن بیان و سخنرانی نیاز دارد.

سخنرانی در جمع یک هنر و مهارت است

تصور کنید در جمعی از دوستانتان قرار گرفته اید، یا در یک میهمانی هستید؛ اینکه شما بتوانید:

  • با صحبت هایتان آن ها را تحت تاثیر قرار دهید.
  • اینکه بتوانید به نحوی صحبت کنید که همه از صحبت های شما لذت ببرند
  • یا به شکلی سخنتان را بیان کنید که آن جمع ترغیب به انجام کاری شوند؛

هُنَری است که می تواند شخصیت شما را بسیار بسیار زیباتر کند. هنری است که می تواند بسیاری را شیفته ی شما سازد و کاری کند که همه از مصاحبت و همنشینی با شما لذت ببرند.
از این جهت است که گفتم سخنرانی در جمع یک هنر است.

سخنرانی ذاتی‌ست؟!…

از سوال هایی که معمولا در جلسه اول دوره فن بیان، ذهن مخاطبینم وجود داشته؛ این سوال ها بوده که:

  • آیا من هم می توانم مانند شما خوب سخنرانی کنم؟
  • آیا من هم می توانم با اعتماد به نفس کامل شغلم را معرفی کنم؟!
  • آیا من هم می توانم بدون آمادگی، صحبت خوبی ارائه دهم؟!
  • آیا من هم می توانم با صحبت هایم همه را مجذوب خود کنم؟!
  • آیا من هم می توانم هنگام صحبت هایم مخاطبانم را میخکوب کنم؟؟!

و به صورت کلی منظور همه شان این بود که:
آیا من هم می توانم سخنرانی را یاد بگیرم؟؟! یا سخنرانی امری ذاتی است؟! یاهم ذاتی است و هم اکتسابی؟؟!
دوست خوبم خوبِ خوب به این مطلب توجه کن که:
شخصی که خوب صحبت می کند و سخنور خوبیست، از شکم مادرش سخنور زاده نشده است.
و اگر کسی را دیدی که به هنگام تولد توانست سخن بگوید، بنویسد و حتی راه برود، او حتما سخنران خوبی هم خواهد بود.

چه می خواهم بگویم؟! می خواهم بگویم که عزیز دلم سخنرانی یک مهارت است که مثل هر مهارت دیگری می توان با آموزش صحیح و اصولی و سپس تمرین درست و تمرین درست و تمرین درست و … و تمرین آن را فرا گرفت و به آن مسلط شد.

یادت باشه که:
مردم به کسی که خوب فنون سخنرانی را آموخته و خوب هم تمرین کرده؛ به اصطلاح می گویند:
فلانی سخنرانی توی خونِشه!

به همین علت چند خط بالاتر گفتم که سخنرانی یک هنر و مهارت است…

سخنرانی یک تعامل دوطرفه

چند خط بالاتر گفتیم سخنرانی یعنی یک تعامل، خود واژه ی تعامل، یعنی برخورد دوگانه، یعنی رابطه ی دو طرفه. من به عنوان فرستنده ی پیام هستم و شخص مقابل من یا اشخاص مقابل من به عنوان گیرنده ی پیام من.
در رابطه ی تعامل سخنرانی هم منِ فرستندی پیام سخنران هستم و هم مخاطب من که گیرنده ی پیام است، سخنران است. سخنرانی یک فرایند پویا (Dynamic) و زنده (Live and active) است.
با شکل زیر دقیق تر این فرایند را توصیف کرده ام:

اگر کسی را دیدید که در این رابطه ی دو طرفه، یک طرفه رفتار می نماید، سخنرانی انجام نمی دهد.! حالا هرچه انجام می دهد، اسمش سخنرانی نیست. چون سخنرانی یک تعامل دو طرفه است… من که صحبت می کنم باید بدانم که طرف مقابلم که به من نگاه می کند، آیا واقعا به من توجه هم دارد، یا در پس پرده ی چشمش در خیالات خود سفر می کند یا به قرار بعدی اش فکر می کند و… .
باید بازخورد بگیرم. به او هم اجازه ی تفکر دهم. به او هم اجازه ی صحبت دهم. از او سوال بپرسم و… . اگر صحبتتان یک طرفه شد دیگر اسمش سخنرانی نیست و قطعا از ارتباط موثر خارج شده و بازدهی و اثرگذاری به شدت کمتری دارد.

بیان یا فن بیان ؟؟!

قبل از اینکه برایتان بگویم که سخنرانی و فن بیان دقیقا در چه جاهایی از زندگی ما کمک کارمان است، اجازه بدهید بررسی کنیم که چرا برخی در پاسخ به این سوال که « دوره ی فن بیان شرکت کنیم؟» یا « شما دوره فن بیان شرکت کرده اید؟ » با اعتماد به نفس کامل می گویند: «من خودم فن بیان تو خونمه» یا « بیا خودم بهت می گم. پول هم نمی گیرم » و…
ابتدا نیاز داریم ببینیم آیا واقعا این افراد فن بیان دارند؟؟! یا توهم فن بیان دارند؟؟!!

حقیقت این است که ما چون از ابتدایی ترین روزهای زندگی مان که شروع به حرف زندن کردیم، مدام حرف زده ایم و حرف زده ایم و حرف زده ایم؛ به عبارتی مدام از بیان استفاده کرده ایم؛ فکر می کنیم که فن بیان را هم بلدیم و می توانیم از فنون مختلف آن درست و در جای مناسب آن استفاده کنیم.
دقیقا مثل درس زبان فارسی دوران دبیرستان. قطعا داشته ایم دوستان و همکلاسی هایی که از این درس نمره ی حتی پایین تر از ۱۲ می گرفتند. چرا؟؟! آن ها که در تمام مدت عمرشان تا آن موقع، صبح تا شب از زبان فارسی کار می کشیدند و استفاده می کردند. پس چه شد؟!!!
دقیقا در مورد فن بیان هم به همین شکل هستیم.

چون در تمام طول عمرمان از بیان خود بهره گرفته ایم، فکر می کنیم که می دانیم چطور از فن بیان هم بهره بگیریم. در صورتی که مهارت فن بیان را باید آموزش ببینیم.

سخنرانی دقیقا کجای زندگی ما به کار می‌آید؟

ما در زندگیمان نقش های گوناگونی داریم. به عنوان مثال من نقش همسر، فرزند، مدرس و شهروند و … دارم.
هر کسی که هستیم و در هر جایگاه و نقشی که فعالیت داریم، اگر می خواهیم تغییری ایجاد کنیم چه در زندگی خودمان و چه در زندگی دیگران، نیاز به این مهارت فوق العاده مهم داریم.

و از طرفی در ابتدای همین مقاله این جمله را بیان کردم که:
جنس انسان برای داشتن یک زندگی ایده آل و خوب به ارتباط گرفتن نیاز دارد و برای هر نوع ارتباط به فن بیان و سخنرانی نیاز دارد.
در طول روز دقیقا از زمانی که چشمانمان را باز می کنیم در حال ارتباط گرفتن هستیم تا شب که به رختخواب باز می گردیم. در اینجا چند نمونه را با هم بررسی می کنیم:

  1. فن بیان با خودمان:
    صبح که چشمانمان را باز می کنیم و از خواب ناز بلند می شویم. قبل از هر کس و هر چیز با خودمان ارتباط می گیریم. به خودمان چه می گوییم؟! با خودمان چطور صحبت می کنیم؟! نوع کلمات و جنس جملاتی که در ارتباط با خود به کار می بریم خیلی اهمیت دارد. جملاتی که در مورد خود می گوییم؛ می توانند به ما نقش یک شخصیت مسئولیت پذیر و یا مسئولیت گریز را بدهند.
    حتما در مورد فن بیان با خودمان در مقاله ای جداگانه صحبت خواهیم کرد.
  2. با خانواده:
    بعد از خودمان نوبت ارتباط با اعضای خانواده است. ما با آن ها هم صحبت می کنیم. آنجا چطور ظاهر می شویم. چگونه صحبت می کنیم؟ از چه کلماتی استفاده می کنیم. از این ارتباطمان چقدر لذت می بریم؟! این بحث هم بسیار حائز اهمیت است.
  3. در جامعه
    از خانه که بیرون می آییم، بحث فن بیان می تواند پررنگ تر هم ظاهر شود. در مکان های متفاوت و کارهای متفاوت، به شکل های متفاوت باید از این مهارت مهم بهره بگیریم. وقتی می خواهیم خرید انجام دهیم. وقتی می خواهیم بفروشیم. وقتی می خواهیم وارد جمعی شویم. وقتی می خواهیم کار پیدا کنیم و… .
    در همه ی این موارد باید بدانیم و بتوانیم از مهارت فن بیان به بهترین شکل ممکن بهره برداری کنیم تا اتفاقات آن طور که ما می خواهیم اتفاق بیفتند.
  4. وقتی می خواهیم تاکسی بگیریم:
    وقتی که می خواهیم از تاکسی برای جابجایی استفاده کنیم، به شدت مهارت فن بیان و سخنرانی را نیاز داریم. وقتی که می خواهیم به صورت دربست سوار تاکسی شویم باید قبل از سوار شدن، مبلغ را با راننده طی کنیم. به مهارت فن بیان نیاز داریم. وقتی که به مقصد رسیده ایم و راننده مبلغ بیشتری نسبت به همیشه از ما می خواهد. باید بتوانیم با استفاده از این مهارت مهم از حق خود دفاع کنیم.
  5. به سوپر مارکت می رویم
    در سوپرمارکتی آبمیوه ای برای خرید برداشته اید. از چه دیالوگ هایی برای صحبت با فروشنده استفاده می کنید؟ فرض کنید فروشنده باقی پول شما را آدامس شیک می دهد یا فروشنده قیمتی به شما می گوید که از قیمت چاپ شده روی آبمیوه بیشتر است. اینجا چه می کنید؟ چه می گویید؟ از چه دیالوگ هایی استفاده می کنید؟
  6. وقتی به نانوایی می رویم
    فرض کنید به نانوایی رفته اید تا یک نان برشته ی خوب برای صبحانه ی خوشمزه ی روز جمعه بخرید. نانی که شاطر به شما تحویل داده خمیر است. یا حداقل، نانی نیست که شما برای خریدش رفته بودید. چه می کنید؟
  7. در محیط کار
    در محیط کار مدام با مدیرمان، در ارتباط با کارمندمان، همکارمان، مراجعان و … در ارتباطیم و صحبت می کنیم. مهارت فن بیان و سخنرانی در بالا رفتن کیفیت ارتباطات کاری ما نقش اساسی دارد.
    اگر بخواهیم به مدیرمان درخواست افزایش حقوق بدهیم. اگر بخواهیم کار اشتباه کارمندمان را گوشزد کنیم. اگر بخواهیم نیرو استخدام کنیم. اگر بخواهیم ارتباط موثرتر و با کیفیت تری با مشتریان خود داشته باشیم؛ در همه ی این موارد و بسیاری موارد دیگر به مهارت مهم سخنوری نیاز داریم.
  8. صحبت در جمع دوستانمان
  9. وقتی به میهمانی می رویم

و در بسیاری موارد دیگر این مهارت مهم، نقش مهمی را ایفا خواهد کرد…


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *